Kłykciny kończyste

Kłykciny kończyste

Kłykciny kończyste (brodawki weneryczne, łac. condylomata acuminata) to schorzenie wywołane przez wirusy brodawczaka ludzkiego (HPV), przenoszone drogą płciową. Objawia się naroślami w formie grudek, pojawiającymi się w okolicach dróg rodnych u kobiet i mężczyzn. Z uwagi na lokalizacje zmian kłykciny kończyste uważane są za wstydliwą chorobę. Zgodnie z badaniami kłykciny kończyste ma lub miało 1% osób aktywnych seksualnie do 49. roku życia.

Przyczyny kłykcin kończystych

Brodawki weneryczne są efektem zakażenia wirusem HPV – najczęściej typami 6 i 11. Kontakt z wirusem może przynieść trojakie efekty:

  • Bezobjawowe: brak objawów. Pacjent może być nieświadomy zakażenia.
  • Subklinicznie: brak objawów. Diagnoza pojawia się w wyniku wykonania badań: cytologii lub kolonoskopii
  • Pełnoobjawowe: pojawiają się brodawki w miejscach intymnych lub w jamie ustnej.

Bezobjawowy przebieg zdarza się rzadko. Jest możliwy, gdy układ immunologiczny samoistnie eliminuje wirusa HPV. Zwykle jednak zakażenie objawia się widocznymi brodawkami w kolorze jasnoróżowym, brunatnym lub beżowym. Pojawiają się one po upływie od 4 tygodni do 8 miesięcy od kontaktu z wirusem.

Kłykciny kończyste – objawy

Kłykciny kończyste to zmiany, które mogą ulegać nadmiernemu rogowaceniu. Ich lokalizacja to okolice narządów płciowych, gdzie mają korzystne warunki rozwoju. U kobiet są to zazwyczaj: wargi sromowe, pochwa, szyjka macicy, okolic odbytu, natomiast u mężczyzn: trzon prącia, napletek, żołędzie oraz okolice okołoodbytnicze. Rzadziej narośle pojawiają się w obrębie jamy ustnej i gardła bądź też w kanale odbytnicy. Wszystkie je cechuje wysoka zakaźność.

Kłykciny kończyste mogą mieć różny kształt. Na początku zazwyczaj pojawiają się miękkie grudki o rozmiarach nieprzekraczających kilku milimetrów. Zwykle nie wywołują one bólu, choć mogą również powodować pieczenie lub swędzenie narządów płciowych. Ponadto ich występowanie sprzyja rozwojowi stanów zapalnych. Nieleczone brodawki weneryczne mogą tworzyć skupiska i kalafiorowate przerosty. Jeśli rozrastają się one na całą okolicę krocza, są nazywane kłykcinami Buschkego-Löewensteina. Mogą one transformować w nowotwór złośliwy.

Profilaktyka kłykcin kończystych

Profilaktyka kłykcin kończystych obejmuje szczepienie przeciwko HPV. Oddziałuje ona nie tylko na typy wirusa HPV, które wywołują kłykciny kończyste. Szczepienie stosuje się również w celu zmniejszenia zachorowalności na raka szyjki macicy. Najwyższą skuteczność zapewnia podanie szczepionki przed rozpoczęciem współżycia.

Po rozpoczęciu współżycia w ramach profilaktyki należy podczas stosunków seksualnych stosować zabezpieczenie mechaniczne w postaci prezerwatywy. Jest to zalecane zwłaszcza osobom, które nie mają stałych partnerów seksualnych. Prezerwatywy zmniejszają ryzyko infekcji tylko o ok. 75%.

Zakażenie wirusem HPV jest możliwe również w innych sytuacjach niż podczas stosunków seksualnych. Z tego względu, w przypadku kontaktu z osób z widocznymi brodawkami na dłoniach, warto unikać bezpośredniego kontaktu i korzystania z tych samych przedmiotów. Ponadto zalecane jest zakładanie obuwia ochronnego podczas korzystania z basenu czy w klubu fitness.

Rozpoznanie kłykcin kończystych

Jeśli zmiany mają niewielkie rozmiary i są płaskie, rozpoznanie ich charakteru może być trudne. Wówczas specjalista podczas wizyty może nałożyć na brodawki niewielką ilość roztworu kwasu octowego. Wybiela on naroślą, przez co stają się one lepiej widoczne.

Diagnostyka kłykcin kończystych u kobiet wymaga wykonania badania cytologicznego. Ma ono na celu wykrycie wywołanych przez wirusa HPV ewentualnych zmian nowotworowych na szyjce macicy.

Kłykciny kończyste – jak leczyć?

Leczenie kłykcin kończystych nie zawsze jest wskazane. W wielu przypadkach układ immunologiczny jest w stanie wyeliminować wirusa HPV z organizmu w ciągu 2 lat od zakażenia. Gdy brodawki swędzą, pieką, bolą lub są na tyle duże, że utrudniają funkcjonowanie, warto podjąć się ich leczenia. Nad terapią kłykcin kończystych powinien czuwać specjalista. Wszelkie domowe sposoby terapeutyczne są skuteczne. Co więcej, mogą zaostrzyć zmiany, pogarszając stan i utrudniając docelowe leczenie.

Niewielkie zmiany leczy się farmakologicznie. Stosuje się w tym celu maści i kremy, hamujące podziały komórkowe. Mają one zapobiegać namnażaniu się kolejnych brodawek. Są to przeważnie środki stworzone na bazie podofilotoksyny lub imikwimodemu. Jeżeli farmakoterapia nie przynosi rezultatów, lekarz może zadecydować o usunięciu kłykcin kończystych. W tym celu wykonany może zostać mniej inwazyjny zostanie zabieg laserowy bądź też krioterapia (zamrażanie), koagulacja, tradycyjny zabieg chirurgiczny lub diatermia. Ten ostatni zabieg wykonywany jest w naszym centrum. W czasie diatermii do wytworzenia ciepła w tkankach organizmu stosuje się zasadę pola elektromagnetycznego.

Pomimo usunięcia narośli, u części pacjentów może dochodzić do ich ponownego pojawienia się. Jest to spowodowane dalszą obecnością wirusa w organizmie. Może się on aktywować zwłaszcza w okresach obniżonej odporności organizmu.

Źródła: pkk.org.pl