Rektoskopia

Rektoskopia

Rektoskopia to badanie endoskopowe odbytnicy. Ma ono na celu ocenę stanu błony śluzowej odcinka jelita grubego o długości ok. 30 cm od odbytu. Może obejmować również pobranie wycinków do badania histopatologicznego lub usunięcie polipów.

Rektoskopia – wskazanie do badania

Rektoskopia jest wskazana dla osób, u których występują:

  • konieczność określenia charakteru zaburzeń chorobowych funkcjonowania odbytnicy (zapalny, wrzodowy, nowotworowy),
  • ból lub ucisk w tej okolicy odbytu oraz krwawienia,
  • utrata masy ciała – zwłaszcza połączona z anemią, gdy suplementacja żelaza nie przyniosła poprawy wyników,
  • niewyjaśniona biegunka,
  • zmiany w wyglądzie i konsystencji stolca, krew w wydalinach.

Jest również zalecanym postępowaniem w przypadku, gdy zdiagnozowana zostaje:

  • uchyłkowatość okrężnicy,
  • endometrioza,
  • bóle lędźwiowe i krzyżowe;
  • ciała obce w odbycie,
  • konieczność usunięcia stanów przedrakowych pod postacią polipów, poszerzenia światła jelita, zmniejszenia ciśnienia w toksycznie poszerzonym jelicie.

Przeciwskazaniami do rektoskopii są: zaawansowana ciąża, zdiagnozowana choroba Leśniowskiego-Crohna, ciężkie choroby serca i płuc, zaburzenia krzepnięcia krwi, zapalenie otrzewnej i wrzodziejące zapalenie jelita grubego.

Przebieg rektoskopii

Rektoskopię rozpoczyna badanie per rectum (badanie odbytu z zewnątrz i wewnątrz za pomocą palców dłoni). Odbywa się ono w pozycji kolankowo-łokciowej – pacjent opiera się na kolanach i łokciach. Następnie przez odbyt wprowadza się rektoskop – sztywną endoskopową rurkę o 20–30 cm długości i około 2 cm średnicy. Za jego pomocą lekarz proktolog ocenia odcinek jelita grubego, znajdujący się 30 cm od odbytu. Trwa to zwykle od kilku do kilkunastu minut. Jeśli zachodzi konieczność, w czasie badania pobiera się również wycinki błony śluzowej do badania histopatologicznego lub usuwa polipy jelita grubego.

W przypadku zastosowania sedacji (znieczulenia ogólnego), przed badaniem rektoskopowym lekarz anestezjolog podaje dożylnie pacjentowi środek usypiający. Nie jest to jednak konieczne, gdyż na końcówce rektoskopu umieszczony jest środek znieczulający. Dzięki temu pacjent odczuwa jedynie lekki dyskomfort.

Przygotowanie do rektoskopii

Trzy dni przed rektoskopią zaleca się ograniczenie spożycia czarnej kawy, jagód, buraków oraz innych pokarmów, mogących barwić stolec. Na 48 godzin przed wykonaniem badania powinno się przyjmować dietę płynną, złożoną z bulionów, soków, zup, napojów niegazowanych, herbaty, kisielu i budyniu. 6 godzin przed rektoskopią wskazane jest pozostawanie na czczo. Do 4 godzin przed badaniem nie należy przyjmować żadnych płynów.

2 godziny przed rektoskopią konieczne jest wykonanie fosforanowej wlewki doodbytniczej (lewatywy) z 120-150 ml Enemy. Można ją kupić w aptece i wykonać według instrukcji na opakowaniu. Nie należy żuć gumy, palić tytoniu oraz przyjmować środków przeczyszczających, gdyż mogą one utrudnić przeprowadzenie badania. Przed rektoskopią warto wykonać badania w zakresie krzepliwości krwi, wykluczające nosicielstwo wirusa żółtaczki zakaźne oraz EKG. Ewentualne predyspozycje do zwiększonego krwawienia (skazy krwotoczne), uczulenia na leki i środki znieczulające należy bezwzględnie zgłosić lekarzowi. Stosowane przewlekle leki powinny być przyjmowane zgodnie z zaleceniami.

Rektoskopia – badanie

Badanie rektoskopowe może wywoływać działania niepożądane w postaci wystąpienia reakcji alergiczna na żel znieczulający. Zdarza się również lekkie krwawienie z odbytu (zwłaszcza po usuwaniu polipów w trakcie badania). Do bardzo rzadkich powikłań po badaniu należy również przebicie ściany jelita grubego.

Jeśli po badaniu pojawiają się: czarne stolce, bóle brzucha, objawy zbliżone do przeziębienia (w tym gorączka i dreszcze), należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza.

Rektoskopia pełni istotną rolę w diagnozie chorób dolnego odcinka przewodu pokarmowego, umożliwiając wykrycie m.in. polipów, zmian w obrębie odbytnicy czy endometriozy. Dostarcza również informacji na temat przyczyn częstych biegunek, krwawienia z odbytu lub problemów z wypróżnieniem. Jest także wykonywana w celu: usunięcia ciał obcych bądź polipów, hamowania krwawień i udrożnienia jelita w przypadku zwężeń.